Για την Κλιματική αλλαγή και την ενέργεια

Ειδικό αναλυτικό αφιέρωμα στην ευρωπαϊκή πολιτική για την "Κλιματική αλλαγή και την ενέργεια - Η προστασία του περιβάλλοντος - Ο τομέας ενέργειας στην Ελλάδα" περιλαμβάνεται στην έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2008 που δόθηκε στην δημοσιότητα πρόσφατα.

Στο ειδικό αφιέρωμα υπάρχει εκτενής αναφορά σε όλες τις δράσεις που έχουν αναληφθεί σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο τα τελευταία χρόνια, ενώ παρουσιάζονται και οι στόχοι που έχουν τεθεί για τα επόμενα χρόνια.

Στο αφιέρωμα υπάρχουν ξεχωριστές ενότητες για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργείας (ΑΠΕ) καθώς και την πράσινη επιχειρηματικότητα, που κερδίζει συνεχώς έδαφος στις ημέρες μας. Επίσης γίνεται εκτενής αναφορά στις επενδύσεις στον τομέα ενέργειας, στα κίνητρα που δίνονται και στις προοπτικές που υπάρχουν.

Με τον όρο "κλιματική αλλαγή" νοείται η αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος που οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες και προκαλείται κυρίως από την αύξηση της συγκέντρωσης των αερίων θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Ο πιο χαρακτηριστικός δείκτης της κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC),η αύξηση αυτή μπορεί να φθάσει τους 6 βαθμούς έως το 2100. Πέρα όμως από την αύξηση της θερμοκρασίας, η κλιματική αλλαγή θα σημάνει και άνοδο της στάθμης της θάλασσας,πλημμύρες, ξηρασία, ακραία καιρικά φαινόμενα, εξαφάνιση ειδών και οικοσυστημάτων.

Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή θα έχει σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, όπως εξάπλωση ασθενειών, μαζικά κύματα προσφύγων και μετανάστευση, μείωση της παραγωγής, άνοδο των τιμών των προϊόντων, απώλεια θέσεων εργασίας και, τελικά, σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Σύμφωνα με την έκθεση Στερν (2006), για την αποφυγή καταστροφικών επιπέδων κλιματικής αλλαγής η συγκέντρωση αερίων θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα πρέπει να σταθεροποιηθεί στα 450-550 ppm (μέρη στο εκατομμύριο).

Για να επιτευχθεί η σταθεροποίηση αυτή, οι παγκόσμιες εκπομπές πρέπει να μειωθούν κατά 80%- 90% πριν από το τέλος του αιώνα. Για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής λοιπόν απαιτούνται αφενός άμεσες πολιτικές ενέργειες για δραστική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και αφετέρου λήψη μέτρων προσαρμογής για το μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων.

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης Στερν ήταν ότι αν η ανθρωπότητα δράσει έγκαιρα και αποφασιστικά για να αποτρέψει την αλλαγή του κλίματος, τα οφέλη θα υπεραντισταθμίσουν κατά πολύ το κόστος. Όπως εκτιμούσε η εν λόγω έκθεση το 2006, αν συνεχιστούν οι τρέχουσες πολιτικές για τη χρήση της ενέργειας,το αποτέλεσμα θα είναι ισοδύναμο με μείωση της κατά κεφαλήν κατανάλωσης (δηλαδήβιοτικού επιπέδου) κατά 5% έως 20% (και μάλλον πιο κοντά στο 20%) σε μόνιμη βάση από το 2050 και μετά.

Αντίθετα, το κόστος των πολιτικών που χρειάζεται να ακολουθηθούν από τώρα ώστε οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου αρχικά να μειωθούν και στη συνέχεια να σταθεροποιηθούν έως το 2050 θα είναι σχετικά μικρό -της τάξεως του 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ ετησίως.

Το καθαρό όφελος, σύμφωνα με την έκθεση, αν η ανθρωπότητα ακολουθήσει τη σωστή πολιτική, θα είναι της τάξεως των 2,5 τρισεκατομμυρίων δολ. το χρόνο, σε επίπεδο παγκόσμιας οικονομίας. Οι πολιτικές που ακολουθούνται σήμερα θα έχουν περιορισμένη μόνο επίδραση στο κλίμα τα επόμενα 40-50 χρόνια, δηλαδή μέχρι το 2050. Οι πολιτικές όμως που θα ακολουθηθούν τα επόμενα 10-20 χρόνια θα ασκήσουν μεγάλη επίδραση στο κλίμα από το 2050 και μετά.

Επιπλέον, κάθε καθυστέρηση στην ανάληψη έγκαιρης δράσης συνεπάγεται ότι οι στόχοι για τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που προαναφέρθηκαν γίνονται δυσπρόσιτοι και το κόστος των απαιτούμενων πολιτικών μεγαλύτερο.